نمازعلت شكسته خواندن نماز و واجب نبودن روزه در حال مسافرت تصریح آیات قرآن است :
(وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِى الاَْرْضِ فَلَیْسَ عَلَیْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَقْصُرُواْ مِنَ الصَّلَوةِ...)[1]; و هنگامى كه سفر كنید ، گناهى بر شما نیست كه نماز را كوتاه كنید.

در ادامه آیه آمده است : اگر از فتنه و خطر كافران بترسید ، لیكن با توجه به روایات ، فقها حكم عموم برداشت كرده اند.[2]
كسى كه مسافر است باید نماز ظهر و عصر و عشا را با هشت شرط شكسته بخواند.[3] پس بر مسافرى كه هشت شرط ذكر شده در توضیح المسائل را داشته باشد واجب است نماز را شكسته بخواند.
و درباره عدم وجوب روزه در سفر ، قرآن كریم در سوره بقره آیه 185 مى فرماید: (وَمَن كَانَ مَرِیضًا أَوْ عَلَى سَفَر فَعِدَّةٌ مِّنْ أَیَّام أُخَرَ یُرِیدُ اللَّهُ بِكُمُ الْیُسْرَ وَلاَ یُرِیدُ بِكُمُ الْعُسْرَ...); و آن كس كه بیمار یا در سفر است، روزهاى دیگرى را به جاى آن ، روزه بگیرد ، خداوند را حتى شما را مى خواهد نه زحمت شما را.[4]
امام صادق(علیه السلام) از رسول اكرم(صلى الله علیه وآله) نقل مى كند:  افطار در سفر و نماز شكسته از هدایاى الهى است . كسى كه توجه به آن نكند هدیه الهى را رد كرده است.
مرحوم علامه طباطبائى روایتى نقل مى كند كه خلاصه و مضمون آن این است : حكم شكسته خواندن نماز ، تصدق و ارفاقى از سوى خداوند متعال به مسلمانان است و امّا این كه واجب است نماز به صورت شكسته خوانده شود ، براى این است كه قبول تصدق خداوند منان واجب است.[52] طبق بیان فوق ، شاید یكى از فلسفه هاى عدم وجوب روزه در سفر و شكسته بودن نماز همان مسئله تخفیف در تكلیف باشد.



---------------------------------------------------------------------------------------------------
[1]. نساء، آیه101.
[2]. براى مطالعه بیشتر ر.ك: تفسیر المیزان; مجمع البیان و تفسیر نمونه در ذیل آیه.
[3]. توضیح المسائل مراجع، ج1، ص708.
[4]. همان، وسائل الشیعه، ج5، ص540.
[5]. المیزان، ج5، ص68.